మీరు ఎప్పుడైనా రాత్రి 2 గంటల సమయంలో, నొప్పి వల్ల ముఖం ముడుచుకుని, చెవిని గట్టిగా పట్టుకుని ఏడుస్తున్న పసిపిల్లను చూసి ఉంటే... చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు ఎంత బాధాకరంగా ఉంటాయో మీకు ఇప్పటికే తెలుసు. ఇవి చాలా సాధారణ సమస్యలు. అమెరికాలో పిల్లల వైద్యులను సంప్రదించడానికి ప్రధాన కారణాలలో ఒకటి 'అక్యూట్ ఓటిటిస్ మీడియా' (AOM). సుమారు ప్రతి ఆరుగురు పిల్లల్లో ఐదుగురు తమ మూడవ పుట్టినరోజు కంటే ముందే కనీసం ఒకసారి చెవి ఇన్ఫెక్షన్కు గురవుతారు ([1]).
మీకు ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయం ఏమిటంటే: చెవి ఇన్ఫెక్షన్ల ఉపశమనం కోసం ఉపయోగించే సహజ సిద్ధమైన చికిత్సలకు (natural remedies) తగిన క్లినికల్ ఆధారాలు ఉన్నాయి. వెల్లుల్లి (garlic), మల్లీన్ (mullein), మరియు క్యలेंड్యులా (calendula) వంటి మూలికలతో చేసిన ఇయర్ డ్రాప్స్, సాధారణ అనస్థీటిక్ డ్రాప్స్ లాగే నొప్పిని తగ్గించగలవు అని నిరూపితమైంది ([2]).
జైలిటాల్ (Xylitol) — అవును, ఇది ఒక చక్కెర ప్రత్యామ్నాయం — పదేపదే వచ్చే చెవి ఇన్ఫెక్షన్లను సుమారు 30% వరకు తగ్గించగలదు ([9]). అలాగే, అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ సిఫార్సు చేసిన 'వాచ్ఫుల్ వెయిటింగ్' (watchful waiting - నిశిత పరిశీలన) పద్ధతి ద్వారా, యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం లేకుండానే చాలా తేలికపాటి ఇన్ఫెక్షన్లు తగ్గిపోతాయి ([5]).
అయితే, ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని నేను స్పష్టం చేయాలి: ఈ సహజ పద్ధతులు కేవలం నొప్పి ఉపశమనం మరియు నివారణ (pain relief and prevention) కోసం మాత్రమే, బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ను నయం చేయడానికి కాదు. తీవ్రమైన లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు, శిశువులు చాలా చిన్న వయస్సులో ఉన్నప్పుడు లేదా ఇన్ఫెక్షన్ తగ్గకపోతున్నప్పుడు యాంటీబయాటిక్స్ వాడటం తప్పనిసరి.
నొప్పి ఉపశమనం నుండి దీర్ఘకాలిక నివారణ వ్యూహాల వరకు, ఆధారాలతో కూడిన ప్రతి దశను ఈ గైడ్ మీకు వివరిస్తుంది.
మరిన్ని సహజ ఆరోగ్య పద్ధతుల కోసం, మా సహజ చికిత్సల సంపూర్ణ గైడ్ మరియు రోగనిరోధక శక్తిని పెంచే వ్యూహాలను చూడండి.
సహజ సిద్ధమైన చెవి ఇన్ఫెక్షన్ చికిత్సలు ప్రయత్నించే ముందు మీరు తెలుసుకోవలసినవి ఏమిటి?
ఏదైనా చికిత్స ప్రారంభించే ముందు, అసలు సమస్య ఏమిటో మీరు అర్థం చేసుకోవాలి. చెవి ఇన్ఫెక్షన్ అనేది ఒకే రకమైన సమస్య కాదు — ఇవి రకాలుగా ఉంటాయి మరియు ప్రతిదానికి వేర్వేరు పద్ధతులు అవసరం. సహజ పద్ధతులు ఎప్పుడు ఉపయోగించాలో, ఎప్పుడు వైద్య సహాయం తప్పనిసరిగా అవసరమో తెలుసుకోవడం వల్ల మీరు సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోగలరు.
ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి:
మధ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు (Middle ear infections - AOM): ఇవి సాధారణంగా జలుబు లేదా శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ల తర్వాత కర్ణభేదానికి వెనుక భాగంలో ద్రవం మరియు వాపుతో సంభవిస్తాయి.
బాహ్య చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు (Outer ear infections - Otitis externa): ఇవి చెవి నాళానికి (ear canal) సంబంధించినవి. నీటి వల్ల లేదా చిన్న గాయం వల్ల ఇవి రావచ్చు. ఈ గైడ్లో ఎక్కువ భాగం AOM గురించి, ఎందుకంటే పిల్లల్లో ఇది చాలా సాధారణం.
తల్లిదండ్రులందరికీ తెలిసిన లక్షణాలు: చెవి నొప్పి, జ్వరం, నిద్రలేమి, చెవిని పట్టుకోవడం, చిరాకుగా ఉండటం మరియు కొన్నిసార్లు చెవి నుండి ద్రవం రావడం లేదా వినికిడి తగ్గడం. పిల్లల విషయంలో, మధ్య చెవిని గొంతు వెనుక భాగంతో కలిపే 'యూస్టాచియన్ ట్యూబ్స్' (Eustachian tubes) పెద్దల కంటే చిన్నవిగా మరియు అడ్డంగా ఉంటాయి. ఈ నిర్మాణ కారణాల వల్ల ద్రవం సులభంగా బయటకు రాదు, దీనివల్ల బ్యాక్టీరియా పెరగడానికి అనుకూలమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది ([13]).
ముఖ్యమైన విషయం: మీరు ఇంట్లోనే చెవి ఇన్ఫెక్షన్ను నిర్ధారించలేరు. వైద్యుడు 'ఓటోస్కోప్' సహాయంతో కర్ణభేదాన్ని పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. మీరు చేయగలిగేది నొప్పిని తగ్గించడం, నయం కావడానికి సహాయపడటం మరియు నివారణ చర్యలు తీసుకోవడం మాత్రమే. ఈ గైడ్ అదే చేస్తుంది.
అంచనా వేసిన సమయం: చాలా తేలికపాటి ఇన్ఫెక్షన్లు 2-3 రోజుల్లో తగ్గిపోతాయి. సహజ సిద్ధమైన నొప్పి ఉపశమనం నిమిషాల్లో లేదా గంటల్లో పనిచేస్తుంది. జైలిటాల్ వంటి నివారణ పద్ధతులు ప్రభావం చూపడానికి వారాల నుండి నెలల వరకు నిరంతరాయంగా వాడాలి.
దశ 1: నిశిత పరిశీలన (Watchful Waiting) చేయాలా లేక వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలా?
మొదటి మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన దశ ఏమిటంటే, మీ బిడ్డకు ఇప్పుడు యాంటీబయాటిక్స్ అవసరమా లేక నిశిత పరిశీలన (watchful waiting) సరిపోతుందా అని నిర్ణయించుకోవడం. తేలికపాటి ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్న పిల్లల్లో చాలామందికి యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం లేదని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. CDC ప్రకారం, తేలికపాటి ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్న ముగ్గురు పిల్లల్లో ఇద్దరు తమంతట తాముగా కోలుకుంటారు ([5]).
అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ ప్రకారం, కొన్ని నిబంధనలు ఉన్నప్పుడు 48–72 గంటల పాటు నిశిత పరిశీలన (watchful waiting) చేయవచ్చు ([6]). ఒక విశ్లేషణ ప్రకారం, 78% AOM కేసులు 10-12 రోజుల్లో ఎటువంటి సమస్యలు లేకుండా తమంతట తాముగా తగ్గిపోతాయి ([7]).
ఈ క్రింది పరిస్థితుల్లో నిశిత పరిశీలన (Watchful waiting) సరిపోతుంది:
- బిడ్డ వయస్సు 6 నెలల కంటే ఎక్కువగా ఉండటం.
- లక్షణాలు తేలికగా ఉండటం (మితమైన నొప్పి, 102.2°F / 39°C కంటే తక్కువ జ్వరం).
- కేవలం ఒకే చెవికి ఇన్ఫెక్షన్ ఉండటం (unilateral).
- బిడ్డ ఆరోగ్యంగా ఉండటం మరియు రోగనిరోధక శక్తి లోపం లేకపోవడం.
ఈ క్రింది పరిస్థితుల్లో వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించండి — యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం కావచ్చు:
- బిడ్డ వయస్సు 6 నెలల కంటే తక్కువ ఉండటం.
- తీవ్రమైన చెవి నొప్పి లేదా అధిక జ్వరం (102.2°F / 39°C కంటే ఎక్కువ).
- 2 ఏళ్ల లోపు పిల్లలకు రెండు చెవులకు ఇన్ఫెక్షన్ ఉండటం.
- చెవి నుండి ద్రవం రావడం (కర్ణభేదము అయ్యే అవకాశం ఉంది).
- 48–72 గంటల తర్వాత కూడా లక్షణాలు తగ్గకపోవడం లేదా పెరగడం.
- రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉండటం లేదా పదేపదే ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం.
నిశిత పరిశీలన సమయంలో, మీ పని నొప్పిని తగ్గించడం మరియు బిడ్డను సౌకర్యవంతంగా ఉంచడం.
The Home Fermentation Safety Card
A kitchen-door reference for lacto-fermentation: the pH 4.6 botulism boundary, 2% brine math by weight, submersion rules and a keep / scrape / discard decision grid.
దశ 2: నొప్పి ఉపశమనం కోసం మూలికా ఇయర్ డ్రాప్స్ (Herbal Ear Drops) ఎలా వాడాలి?
చెవి నొప్పి ఉపశమనం కోసం మూలికా ఇయర్ డ్రాప్స్ అత్యంత ప్రభావవంతమైన సహజ చికిత్సలలో ఒకటి. Pediatrics పత్రికలో ప్రచురితమైన ఒక క్లినికల్ ట్రయల్ ప్రకారం, వెల్లుల్లి, మల్లీన్, క్యలेंड్యులా మరియు సెయింట్ జాన్స్ వర్ట్ వంటి మూలికలతో చేసిన డ్రాప్స్, పిల్లల్లో నొప్పిని తగ్గించడంలో సాధారణ అనస్థీటిక్ డ్రాప్స్ లాగే పనిచేస్తాయి ([1]).
కానీ — ఇది చాలా ముఖ్యం — మూలికా డ్రాప్స్ ఇన్ఫెక్షన్ను నయం చేయవు. అవి కేవలం నొప్పిని మాత్రమే తగ్గిస్తాయి. వెల్లుల్లి మరియు మల్లీన్లలో యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ లక్షణాలు ఉంటాయి, కానీ అవి కర్ణభేదానికి వెనుక ఉన్న ఇన్ఫెక్షన్కు చేరుకోలేవు ([4]).
మూలికా ఇయర్ డ్రాప్స్ వాడే విధానం:
- బాటిల్ను మీ చేతులతో కొన్ని నిమిషాల పాటు పట్టుకుని శరీర ఉష్ణోగ్రతకు వచ్చేలా వెచ్చబరుచుకోండి (ఎప్పుడూ మైక్రోవేవ్ చేయవద్దు).
- ప్రభావితమైన చెవి పైకి ఉండేలా బిడ్డను పక్కకు పడుకోబెట్టండి.
- చెవి నాళంలో 2–3 చుక్కలు వేయండి.
- బిడ్డను 5–10 నిమిషాల పాటు అదే స్థితిలో పడుకోబెట్టండి.
- అవసరమైతే రోజుకు 2–3 సార్లు చేయండి.
ముఖ్యమైన భద్రతా హెచ్చరిక: కర్ణభేదము (ruptured eardrum) అయ్యిందని మీకు అనుమానం ఉంటే, చెవిలో డ్రాప్స్ ఎప్పుడూ వేయవద్దు. చెవి నుండి ద్రవం లేదా చీము వస్తుంటే వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించండి.
దశ 3: చెవి నొప్పి కోసం వెచ్చని కంప్రెస్ మరియు ఓవర్-ది-కౌంటర్ (OTC) మందులు ఎలా వాడాలి?
మూలికా డ్రాప్స్ చెవి నాళంలో నేరుగా పనిచేస్తే, వెచ్చని కంప్రెస్ మరియు ఓవర్-ది-కౌంటర్ మందులు బయట నుండి నొప్పిని తగ్గిస్తాయి. క్లీవ్ల్యాండ్ క్లినిక్ వంటి ప్రముఖ వైద్య సంస్థలు వీటిని సిఫార్సు చేస్తున్నాయి ([12]).
వెచ్చని కంప్రెస్ పద్ధతి:
- ఒక శుభ్రమైన బట్టను వెచ్చని (వేడి కాదు) నీటిలో ముంచి, పిండివేయండి.
- ప్రభావితమైన చెవిపై 10–15 నిమిషాల పాటు ఉంచండి.
- రోజులో ఎన్నిసార్లు అవసరమైతే అంతట అంతట చేయవచ్చు.
- ప్రత్యామ్నాయం: పల్చని టవల్లో చుట్టిన వెచ్చని వాటర్ బాటిల్ లేదా హీటింగ్ ప్యాడ్ (తక్కువ సెట్టింగ్లో).
OTC నొప్పి నివారణ మందులు:
- Ibuprofen (6 నెలల పైబడిన పిల్లలకు): ఇది నొప్పి మరియు వాపును తగ్గిస్తుంది — మోతాదు వయస్సును బట్టి కాకుండా బరువును బట్టి ఉండాలి.
- Acetaminophen: చిన్న పిల్లలకు సురక్షితమైనది, నొప్పి మరియు జ్వరం తగ్గించడానికి ప్రభావవంతమైనది.
- ప్యాకెట్పై ఉన్న సూచనలను జాగ్రత్తగా పాటించండి మరియు సిఫార్సు చేసిన మోతాదు కంటే ఎక్కువ వాడకండి.
అదనపు సౌకర్యాలు:
- నిద్రపోయేటప్పుడు తల భాగం కొంచెం ఎత్తులో ఉండేలా చూడండి (అదనపు దిండు లేదా ఎత్తుగా ఉన్న మ్యాట్రెస్), ఇది ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.
- నమలడం లేదా మింగడం వంటివి చేయమని ప్రోత్సహించండి — ఇది యూస్టాచియన్ ట్యూబ్స్ను తెరవడానికి సహాయపడుతుంది.
- బిడ్డకు తగినంత నీరు అందిస్తూ విశ్రాంతి తీసుకోనివ్వండి.
దశ 4: జైలిటాల్ (Xylitol) పదేపదే వచ్చే ఇన్ఫెక్షన్లను ఎలా నివారిస్తుంది?
మీ బిడ్డకు పదేపదే చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తుంటే, జైలిటాల్ గురించి మీరు తెలుసుకోవాలి. ఇది ఒక సహజ చక్కెర ఆల్కహాల్. క్లినికల్ ట్రయల్స్ ప్రకారం, జైలిటాల్ వాడటం వల్ల ఆరోగ్యకరమైన పిల్లల్లో AOM ప్రమాదాన్ని సుమారు 30% నుండి 22% కి తగ్గించవచ్చని తేలింది ([9]).
ఇది ఎలా పనిచేస్తుందంటే: జైలిటాల్ వల్ల బ్యాక్టీరియా (Streptococcus pneumoniae మరియు Haemophilus influenzae) యూస్టాచియన్ ట్యూబ్స్ గోడలకు అంటుకోలేవు ([10]).
నివారణ కోసం మోతాదు:
- రోజువారీ మొత్తం మోతాదు: 8–10 గ్రాముల జైలిటాల్, రోజులో 5 సార్లు విభజించి తీసుకోవాలి.
- Chewing gum (చీవగలిగే పిల్లలకు): రోజుకు 5 సార్లు, ప్రతి గమ్ పీస్ 1.7 గ్రాముల జైలిటాల్ ఉండాలి.
- Syrup (చిన్న పిల్లలకు): సుమారు 30% ప్రభావం చూపుతుంది.
ముఖ్యమైన పరిమితులు:
- జైలిటాల్ కేవలం నివారణ (prevention) కోసం మాత్రమే — ఇది ఇన్ఫెక్షన్ను నయం చేయదు.
- రక్షణ కోసం దీనిని ప్రతిరోజూ వాడాలి.
- జైలిటాల్ ఉత్పత్తులను కుక్కలకు దూరంగా ఉంచండి — జైలిటాల్ కుక్కలకు విషపూరితం.
దశ 5: ప్రోబయోటిక్స్ (Probiotics) పిల్లల్లో ఇన్ఫెక్షన్లను నివారించడంలో సహాయపడతాయా?
దీనిపై ఆధారాలు మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. కొన్ని పరిశోధనల ప్రకారం ప్రోబయోటిక్స్ తీసుకోవడం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్ల రేటు తగ్గుతుంది. అయితే, ఇప్పటికే పదేపదే ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే పిల్లలకు ఇది పెద్దగా ఉపయోగపడకపోవచ్చని మరికొన్ని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి.
మీరు ప్రోబయోటిక్స్ వాడాలని నిర్ణయించుకుంటే:
- సరైన రకాలను ఎంచుకోండి: Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus, లేదా Bifidobacterium.
- మోతాదు: పిల్లలకు రోజుకు 5–10 బిలియన్ CFU.
- నిరంతరాయంగా వాడండి — రోగనిరోధక శక్తి పెరగడానికి ఇది అవసరం.
దశ 6: రోజువారీ నివారణ అలవాట్లు ఇవే!
నివారణ అనేది దీర్ఘకాలిక ప్రక్రియ. ఇవి ఇన్ఫెక్షన్లు రాకుండా చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లను తగ్గించండి (ఇది ప్రధాన కారణం):
- తరచుగా చేతులు కడుక్కోవడం.
- అనారోగ్యంతో ఉన్నవారితో సాన్నిహిత్యం తగ్గించడం.
- టీకాలు (Vaccinations) వేయించుకోవడం (ముఖ్యంగా ఫ్లూ మరియు న్యూమోకోకల్ టీకాలు).
ఆహార మరియు చిన్ననాటి అలవాట్లు:
- వీలైనంత వరకు తల్లి పాలు ఇవ్వండి — తల్లి పాలలో రోగనిరోధక శక్తిని పెంచే యాంటీబాడీలు ఉంటాయి.
- పసిపిల్లలకు పాలు ఇచ్చేటప్పుడు తల ఎత్తుగా ఉండేలా చూసుకోండి (నేరుగా పడుకోబెట్టి పాలు ఇస్తే ద్రవం యూస్టాచియన్ ట్యూబ్స్లోకి వెళ్లే ప్రమాదం ఉంది).
- 6 నెలల తర్వాత పాసిఫైయర్ల వాడకాన్ని తగ్గించండి.
పర్యావరణ అంశాలు:
- పరోక్ష పొగ (Secondhand smoke) నివారించండి.
- అలర్జీలను నియంత్రించండి.
- ఈత కొట్టిన తర్వాత చెవులను తుడుచుకోండి.
పెద్దవారిలో ఇన్ఫెక్షన్లు తక్కువగా వస్తాయి, కానీ వస్తే అవి అలర్జీలు లేదా యూస్టాచియన్ ట్యూబ్స్ సమస్యలను సూచించవచ్చు. మీకు పదేపదే ఇన్ఫెక్షన్లు వస్తుంటే ENT నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
సహజ చికిత్సల సమయంలో చేసే సాధారణ తప్పులు ఏమిటి?
- తప్పు #1: కర్ణభేదము ఉన్నప్పుడు ఇయర్ డ్రాప్స్ వాడటం. చెవి నుండి ద్రవం వస్తుంటే ఏదీ వేయవద్దు.
- తప్పు #2: సహజ చికిత్సలు వైద్య పరీక్షలకు ప్రత్యామ్నాయం అని అనుకోవడం. ఇంట్లోనే రోగ నిర్ధారణ చేయలేము.
- తప్పు #3: నిశిత పరిశీలన (Watchful waiting) సమయంలో ఎక్కువ సమయం వృధా చేయడం. లక్షణాలు పెరిగితే వెంటనే డాక్టరును కలవండి.
- తప్పు #4: జైలిటాల్ను అప్పుడప్పుడు వాడటం. ఇది నివారణ కోసం ప్రతిరోజూ వాడాలి.
- తప్పు #5: వెల్లుల్లి రెబ్బలను నేరుగా చెవిలో పెట్టడం. ఇది చెవి చర్మాన్ని కణతరం చేస్తుంది. కేవలం ఫార్ములేషన్ చేసిన వెల్లుల్లి నూనె మాత్రమే వాడండి.
- తప్పు #6: అవసరమైనప్పుడు యాంటీబయాటిక్స్ నిరాకరించడం. యాంటీబయాటిక్స్ అవసరమైనప్పుడు వాడకపోతే వినికిడి లోపం వంటి సమస్యలు రావచ్చు.
సహజ చికిత్సలు సురక్షితమేనా? ఎప్పుడు డాక్టరును సంప్రదించాలి?
చాలా వరకు సహజ చికిత్సలు సురక్షితమే, కానీ సరైన సమయంలో వైద్య సహాయం తీసుకోకపోవడమే అసలైన ప్రమాదం.
ఈ క్రింది సందర్భాల్లో వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించండి:
- 6 నెలల లోపు పిల్లలకు ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాలు ఉంటే.
- తీవ్రమైన నొప్పి లేదా 102.2°F (39°C) కంటే ఎక్కువ జ్వరం ఉంటే.
- 2-3 రోజుల తర్వాత కూడా లక్షణాలు తగ్గకపోతే.
- చెవి నుండి చీము లేదా ద్రవం వస్తుంటే.
- వినికిడి తగ్గడం గమనిస్తే.
- చెవి వెనుక భాగంలో వాపు లేదా ఎరుపు రంగులోకి మారితే (ఇది తీవ్రమైన సమస్య కావొచ్చు).
- తలనొప్పి లేదా ముఖంలో బలహీనత ఉంటే.
చికిత్స చేయని ఇన్ఫెక్షన్ల వల్ల వినికిడి లోపం, కర్ణభేదము, లేదా మెనింజైటిస్ వంటి తీవ్రమైన సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
మీ బిడ్డకు చెవి ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చినప్పుడు మీరు మొదట ఏమి చేయాలి?
దశ 1 — తక్షణ చర్యలు (మొదటి 24 గంటలు):
- తీవ్రతను అంచనా వేయండి: జ్వరం మరియు లక్షణాలను గమనించండి.
- వెచ్చని కంప్రెస్ (Warm compress) ఇవ్వండి.
- వయస్సుకు తగిన నొప్పి నివారణ మందు (Ibuprofen/Acetaminophen) ఇవ్వండి.
- డాక్టరును సంప్రదించి పరీక్ష చేయించుకోండి.
దశ 2 — నిశిత పరిశీలన (1-3 రోజులు):
- నొప్పి ఉపశమనం కొనసాగించండి.
- లక్షణాలను నిశితంగా గమనించండి.
- బిడ్డకు తగినంత విశ్రాంతి, నీరు మరియు తల ఎత్తుగా ఉండేలా చూడండి.
దశ 3 — దీర్ఘకాలిక నివారణ (నిరంతరంగా):
- పదేపదే వస్తుంటే జైలిటాల్ వాడండి.
- ప్రోబయోటిక్స్ పరిశీలించండి.
- చేతులు కడుక్కోవడం, టీకాలు వేయించుకోవడం వంటి అలవాట్లు పాటించండి.
